Het heksenboek

Na het succesvolle 'Koorts en Honger' komt radioloog Hans van den Broek over enkele maanden met een nieuw boek op de markt: 'Wonderen in het zonlicht'. Ook dit belooft weer een heel bijzondere bijdrage te worden aan de medische geschiedenis. Een inkijkje:

"De Deurnese arts en geschiedkundige, Hans van den Broek, [1948,‘s-Hertogenbosch] heeft nu een boek geschreven over de raakvlakken tussen de geneeskunde en de vele wonderen uit de periode 1300 tot 1750.
Hij heeft 2500 wonderen-mirakels uit Aerle-Rixtel, Amersfoort, Arnhem, Bolsward, Boxmeer, Brugge, Delft, Dordrecht, Halle, Handel, ‘s-Hertogenbosch, Kevelaer, Maastricht, Niervaert, Ommel, Rhenen, Stiphout en Scherpenheuvel tegen het licht gehouden. In deze mirakels blijken veel wetenswaardigheden en eigenaardigheden verborgen. Hans brengt ze graag en met humor voor het voetlicht.
Wat kunt U in het boek vinden? Waarom lamme kinderen hun krukken weggooien en ineens gaan lopen. Hoe gek men kon worden van de angst voor de duivel? Waarom botten na jaren weer op hun plaats schieten? Dat je vroeger echt alleen maar kon afwachten bij een niersteen. Wat je moest doen met een navelbreuk. Wat er gebeurde als je in de oorlog gewond was geraakt door een pijl. Wat men deed met verdronken kinderen. Hoe men een doodgeboren kind naar de hemel liet gaan. Wie de kramende vrouwen in een noodsituatie hielp. Waarom je blind werd na de mazelen. Wat een moeder met een kind met koortsstuipen deed. Lees over de eerste patiënten met syfilis in Nederland. Kijk wat gebeurde met kinderen die bijna stikten door wat ze in hun mondje stopten. Schrik mee bij een slag door de bliksem. Lees en realiseer U hoeveel honger er steeds weer geleden werd. Tussen alle wonderen door komen onverwachte juweeltjes aan vergeten kennis boven water over eieren, kippenveren, kaarsen, naamgeving van een Heilige, gebruik van kleuren, wisselkinderen en de gang van zaken rond het sterven. Laat U verrassen door de vele kleine vondsten. Denk mee met de bedachte oplossingen.
Met andere woorden: laat deze dokter U bij de hand nemen bij een rondwandeling door het religieuze landschap rond de 16e eeuw."

Dat belooft wat, waarde lezer! Uiteraard houd ik u op de hoogte zodra meer bekend is over de publicatiedatum, prijs en wat dies meer zij.

Tijdens zijn onderzoek naar medische wonderen in het Oost-Brabantse stuitte Van den Broek ook op de nodige verbazingwekkende verhalen over hekserij. Die verhalen pasten niet in zijn boek, maar hij vond het materiaal te prachtig om er niets mee te doen. Daarom schreef hij een lijvig artikel voor de lokale heemkundekring. En voor de lezer van deze blog. Lees en geniet!

het heksenboek

Reacties via onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

‘Koorts en Honger’ ligt in de schappen: snel aanschaffen!

Eerder heb ik op deze pagina's mijn hoge verwachtingen uitgesproken over het boek ‘Koorts en Honger’ van radioloog Hans van den Broek (nog eens nalezen? Klik hier). Het boek is inmiddels verkrijgbaar en ik mag me de gelukkige eigenaar noemen van een exemplaar.

Laat ik met de deur in huis vallen: Van den Broek heeft mijn toch niet geringe verwachtingen verre overtroffen. Het is een werkelijk magnifiek, rijkelijk geïllustreerd boek geworden over de ziekten van onze grootvaders, grootmoeders en hun voorzaten op het platteland en de manier waarop zij daarmee omgingen. Het boek bevat een enorme hoeveelheid kostelijk materiaal en is, dankzij de uitermate fraaie vormgeving, een pareltje in ieders boekenkast.

Onkunde en kundigheid
De lezer valt voortdurend van de ene verbazing in de andere. Aan de ene kant is het boek doortrokken van de schromelijke onkunde van de medicinae doctores en het heilig geloof van de patiënten in soms verbijsterend onzinnige volksgeneeskundige ‘behandelingen’, aan de andere kant staat de lezer zo nu en dan versteld van de kundigheid en moed van vroegere artsen. De eerste reguliere keizersnede werd bijvoorbeeld al ruim 500 jaar geleden – en met succes – uitgevoerd, in een tijd met andere woorden waarin van anesthetica geen sprake was. Want ook dat was eeuwenlang een van de wezenskenmerken van de (chirurgische) zorg voor zieken: alcohol, opiumachtige middelen en soms zelfs een flinke klap op het hoofd met een houten hamer moesten voor een zekere verdoving zorgen en voor het overige moesten de ongelukkigen letterlijk en figuurlijk op een houtje bijten. Ze waren niet te benijden, onze voorouders.

Bijna twee kilo
Vooralsnog is het boek in een beperkt aantal boekwinkels te koop in Helmond, Deurne en bij Selexyz Van Piere in Eindhoven. De kosten bedragen slechts 25 euro en dat is voor een boek van deze omvang ronduit een schijntje. Het boek kan ook rechtstreeks bij de auteur worden besteld via koortsenhonger@hotmail.com. Dan ligt de prijs inclusief verzendkosten op euro 33,50. De verzendkosten zijn dus fors, maar dat is nu eenmaal onvermijdelijk voor een boek dat bijna twee kilo (!) weegt.

Opbrengst boek en lezingen gaat naar twee Afrikaanse ziekenhuisjes
Van den Broek heeft het boek geschreven uit liefde voor de medische geschiedenis en voor twee ziekenhuisjes in Afrika, waar zijn dochters stage hebben gelopen. Zodra de auteur uit de kosten is, gaat de volledige opbrengst van het boek naar deze ziekenhuisjes, waar men doorlopend kampt met financiële problemen, met een aanhoudend gebrek aan medische apparatuur en geneesmiddelen en met een tekort aan geschoold personeel. Ook de opbrengst van de lezingen die Hans van den Broek over de medische geschiedenis geeft worden aan deze ziekenhuisjes overgemaakt. Er is kortom geen enkele reden denkbaar om het boek niet aan te schaffen.

Hans van den Broek, Koorts en Honger. Geneeskunde op het platteland in de afgelopen eeuwen, Deurne mei 2010, 472 pagina’s. ISBN: 978-90-78605-02-7. In enkele boekhandels verkrijgbaar voor 25 euro en te bestellen bij de auteur via koortsenhonger@hotmail.com. Inclusief verzendkosten bedraagt de prijs in dat laatste geval 33,50 euro.

'Koorts en Honger'

De geschiedenis van de geneeskunde mag zich in een toenemende populariteit verheugen. Sinds enkele weken ligt de Canon in de boekhandel, over enkele maanden komt alweer een nieuwe uitgave beschikbaar: 'Koorts en Honger. Geneeskunde op het platteland in de afgelopen eeuwen'. Het belooft een prachtboek te worden, geschreven door Hans van den Broek, in het dagelijks leven werkzaam als arts-radioloog in het Helmondse Elkerliek Ziekenhuis. Het boek omvat 472 pagina's en is uitbundig geïllustreerd met 200, vaak unieke, afbeeldingen.

Van den Broek is bepaald niet over één nacht ijs gegaan. Zijn boek is het resultaat van maar liefst 15 jaar onderzoek naar de medische geschiedenis van het platteland, meer in het bijzonder van Deurne en wijde omgeving. Wat zich echter door de eeuwen heen in de Peel heeft afgespeeld, voltrok zich ook op het platteland elders in het land. De gezondheidsproblemen van de Deurnese boeren en werklui weken niet af van die in Friesland of op de Veluwe, terwijl ook de behandeling ervan overal op dezelfde leest was geschoeid.
Van den Broek: "Mijn bedoeling met het schrijven van dit boek is om een herkenbaar beeld te geven van de ziektes en kwalen waarmee de bevolking op de dorpen de afgelopen eeuwen heeft moeten omgaan." Een greep uit de 25 hoofdstuktitels maakt duidelijk met wat voor ziekten en kwalen de plattelanders van vroeger zoal te maken kregen: epilepsie, rode loop, hondsdolheid, luizen, mazelen en pokken, lepra, TBC, wormen, liesbreuken en koorts. Van den Broek: "Ik geef in het boek een beeld van het door elkaar lopen van de 'gewone' geneeskunde, de volksgeneeskunde, folklore en de vele wonderen die in de talloze bedevaartsplaatsen geschiedden."
Dat belooft wat!

De oplage van 'Koorts en Honger' staat nog niet vast. Daarom is ook de prijs van dit pareltje - want dat zal het ongetwijfeld zijn - nog niet bekend.

Belangstelling? Stuur dan een e-mail naar de auteur: hansveldtwee@hotmail.com.