zondag 12 september 2010

Tweede film over D'n Atelier

In april kon de bezoeker op deze blog kennisnemen van een uit 1928 daterende film over de Centrale Werkplaats van de NS in Tilburg, in de volksmond 'D'n Atelier' genoemd. Nog eens terugkijken? Dat kan hier. Een van de lezers attendeerde me op een andere film over D'n Atelier die hij bij toeval ergens in een uithoekje op internet had ontdekt. Het filmpje is van recentere datum (1947), maar daarom zeker niet minder boeiend.

Uit de korte film - maar net een minuutje - valt te destilleren dat de Nederlandse Spoorwegen twee jaar na de oorlog nog steeds volop aan de wederopbouw bezig waren en klaarblijkelijk onverminderd te kampen hadden met een groot gebrek aan wat in spoorkringen ietwat badinerend 'rollend materieel' wordt genoemd. Het verkeer op het spoor was in die eerste naoorlogse jaren (groten)deels afhankelijk van door de Britten waarschijnlijk afgedankte Engelse locomotieven.

Meer tot de verbeelding sprekend beeldmateriaal over D'n Atelier kan men in overvloed vinden op de website van het Regionaal Archief Tilburg.
Belangstelling voor de gang van zaken in de moderne werkplaatsen? Bezoek dan de website van NedTrain of klik hier voor de bedrijfsfilm van dit bedrijf.




Reacties via onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

donderdag 9 september 2010

‘Besjònkele’

Het gaat hard in mijn familie en omgeving. De een na de ander verlaat dit ondermaanse. Tijdens al die uitvaartdiensten en koffietafels besef je steeds meer dat je, naarmate je ouder wordt, zelf ook almaar dichter in de buurt komt van het deel van het bos waar wordt gekapt. En dan ben je, op enig moment, zelf aan de beurt en ga je er vantussen in de hoop dat de achterblijvers af en toe nog eens aan je denken. Op 2 november, Allerzielen, ben ik daarom van de partij. Dan wil ik al die mensen die zomaar ineens uit mijn leven zijn weggetrokken niet teleurstellen. Ik ben ze niet vergeten.

De dag ervoor, op 1 november, herdenken katholieken hun heiligen, voor onze voorouders en ouders een plechtige aangelegenheid. Hun leven was doordrenkt van heiligen en hun voorspraak. Antonius van Padua werd bijvoorbeeld aangeroepen als men iets kwijt was, Sint Jozef voor een zalige dood en Moeder Maria voor al het menselijk leed. Honderden heiligen werden aanbeden. Nog altijd trouwens: zo viel onlangs te lezen dat ene Isidorus van Sevilla is uitgeroepen tot patroonheilige van het internet, omdat hij zo’n 1500 jaar geleden als een der eersten een encyclopedie heeft geschreven waarin vrijwel alle toenmalige kennis verzameld was.
Heiligen namen in het vaak armoedige en zware leven van alledag dus een vooraanstaande plaats in, maar aan de andere kant eigenlijk ook weer niet. Hun kostje was namelijk volgens het katholieke geloof van toen al lang en breed gekocht: zij zaten hoog en droog bij Onze Lieve Heer in de hemel. Zo verwoordden ze het natuurlijk niet, onze vaders, moeders en voorouders, maar zo dachten ze er stiekem wel over. Want ze wisten dat de zaken voor gewone stervelingen helemaal anders lagen: die hadden nog een allemachtig lange weg te gaan voordat zij zich bij Petrus mochten melden. Daarom was voor hen Allerzielen veel belangrijker.

Vagevuur
Allerzielen stond (en staat) dus in het teken van de overledenen. Daar kwam heel wat bij kijken. Enkele dagen tevoren al togen de gelovigen met emmers water, groene zeep, bezems, borstels, winterharde planten en bolchrysanten naar het kerkhof. Bij terugkomst werden pannenkoeken gebakken en bij een borrel herinneringen opgehaald.
Het echte werk werd echter bewaard voor de dag zelf. Allerzielen was namelijk bij uitstek de dag om ervoor te zorgen dat de zielen van de stervelingen in het vagevuur zo snel mogelijk aan de hemelpoort mochten aankloppen. Dat heeft in onze contreien tot een boeiend fenomeen geleid, het zogenoemde ‘besjònkele’, oftewel het verdienen van ‘volle aflaten’. Elk nieuw kerkbezoek op Allerzielen betekende een nieuwe aflaat en bracht de overledene een stapje dichter bij de hemel, mits in de kerk zes Onzevaders, zes Weesgegroetjes en één schietgebed werden gebeden. Het moet een bijzonder schouwspel zijn geweest: honderden gelovigen die de kerk instormden, in hoog tempo al die gebeden afwerkten, vliegensvlug de kerk verlieten – natuurlijk niet zonder nog even bij het wijwatervat een kruisje te hebben gemaakt – en meteen weer de kerk insnelden voor de volgende aflaat.

Zo doen wij het niet meer tegenwoordig. Niks volle aflaten. Gewoon meteen voluit en vol overgave aan de borrel.

Reacties via onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

dinsdag 31 augustus 2010

Opschrijfboekje

Stukjesschrijvers hebben altijd een handzaam notitieboekje onder handbereik om beklijvenswaardige zaken op te tekenen en plotselinge invallen vast te leggen. Zeker dat laatste is van belang: de mooiste invallen plegen zich namelijk midden in de nacht in bed te manifesteren en de ervaring leert dat ze subiet op papier moeten worden gezet omdat ze de kwalijke eigenschap hebben de volgende ochtend niet meer reproduceerbaar te zijn.

Van Simon Carmiggelt is bekend dat hij, door schade en schande wijs geworden, altijd een piepklein notitieboekje op zijn nachtkastje had liggen. Daarover heeft hij in Het Parool eens een kostelijk cursiefje geschreven, maar de lezer duide het mij niet euvel dat ik niet meer weet wanneer en dat ik nu even te lui ben om dat uit te zoeken. De clou was, naar ik meen, dat hij midden in de nacht een onwaarschijnlijk fraaie ingeving kreeg en die meteen in het boekje krabbelde. De volgende ochtend greep hij onmiddellijk naar het boekje – want iets in zijn achterhoofd zei hem dat hij een paar uur eerder een wonderbaarlijke vondst had genoteerd – en las: ‘Eekhoorntje op lange weg.’ Notitieboekjes vormen dus niet altijd de opmaat naar onsterfelijkheid.

Mijn opschrijfboekskes staan vol aantekeningen, uittreksels van boeken, citaten, kattebelletjes, woordvondsten, cryptische omschrijvingen - dubieus audiologisch centrum (17 letters)* - et cetera. Veel is inhoudelijk te mager om er een stukje over te schrijven, maar ook weer te aardig om er niets mee te doen. De oplossing? Verzamel er een paar en zet er ‘Gemengde berichten’ of ‘Opschrijfboekje’ boven. Zelfs Carmiggelt deed het in Het Parool op gezette tijden.

Neologismen
Neologismen zijn nieuwe woorden of uitdrukkingen. Van Kooten en De Bie hebben op dit punt hun onnavolgbare sporen in de Nederlandse taal achtergelaten. Zomaar een greep: bescheurkalender, stoned als een garnaal, vrije jongens, op hun pik getrapt, doemdenken, krommunicatie, geilneef, regelneef, en wel hierom.
In een van mijn opschrijfboekjes staan er twee van eigen makelij: als een fiscalist verstand heeft van belastingen, dan heeft een fecalist verstand van stront. En als een pedicure alles weet van voeten, dan zal het duidelijk zijn waar de kracht ligt van de penicure. Mooie vondsten, al zeg ik het zelf, maar zijn ze ook werkelijk nieuw? Google geeft het antwoord: de fecalist is één keer eerder voor het voetlicht getreden en wel in de gemeente Oldenzaal. Daar heeft de ‘kynologisch fecalist’ van de gemeente enige tijd geleden in een stampvol dorpshuis het gemeentelijk hondenpoepbeleid toegelicht. En ook de penicure is eerder gehanteerd, door de feministe Ariane Amsberg. Vrijwel alles is al bedacht, zo lijkt het.

Levenswandel
Prachtig proza over Carmiggelt in een column van Sylvia Witteman in de Volkskrant van 3 oktober 2009:
‘Geld maakt niet gelukkig. Dat heeft het met armoe gemeen’, zei de grote columnist Simon Carmiggelt eens. Hij verbraste zijn geld indertijd met toewijding aan wat hij zelf omschreef als ‘een onverstandige levenswandel’.
Slimme Helmonder
Huisarts en oud-politicus Rob Oudkerk schreef in maart 2009 in Farmamagazine over tact:
Een man vraagt op de groenteafdeling van een supermarkt in Eindhoven om een half kropje sla. Een jonge bediende zegt hem dat ze alleen hele kroppen sla verkopen. Maar de man blijft maar aandringen en dus zegt de bediende dat hij het aan de filiaalchef zal vragen. Hij loopt zijn kantoortje binnen en zegt: “Een of andere malloot wil een halve krop sla kopen.” Terwijl hij zijn zin afmaakt, draait hij zich om en ziet hij de man achter zich in de deuropening staan, dus voegt hij er snel aan toe: “En deze meneer wil de andere helft.”
De chef complimenteert hem even later met zijn tact. “Ik was onder de indruk van de manier waarop je je daar uitredde. Waar kom je eigenlijk vandaan?”
“Uit Helmond, meneer.”
“En waarom ben je daar weggegaan?”
“Je hebt daar alleen maar hoeren en ex-voetballers”, antwoordt de bediende.
“Zo. Mijn vrouw komt ook uit Helmond.”
“Echt?”, zegt de bediende. “Voor welke club heeft ze gespeeld?”
Compact
Geen compacter en ondoorgrondelijker taalgebruik dan dat in Engelse krantenkoppen. Vandaag, dinsdag 31 augustus, zag ik er weer een in de tabloid The Sun: ‘Craig: choose chan or bri to get boot’. Briljant, in het bijzonder dankzij de fijnzinnige alliteratie, maar voor het overige volslagen onbegrijpelijke wartaal. Ook Nederlandse journalisten kunnen er trouwens wat van. Neem die van enkele weken geleden na een zielige voetbalpot van de Rotterdammers: 'Feyenoord heeft geen ballen'.

* afluisterpraktijk

Reacties via onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

zondag 29 augustus 2010

Over SPQR, een heleboel zwendelaars en een opperkruimeldief

Overal in Rome komt men haar tegen: de afkorting ‘SPQR’. Op moderne gebouwen, maar ook uitgehouwen in eeuwenoude rotsblokken en marmer, op lantaarnpalen en uithangborden, op alle snuisterijen van de plaatselijke voetbalgrootmacht AS Roma en zelfs op de duizenden putdeksels van het lokale waterleidingbedrijf. Wat de afkorting betekent, weet vrijwel geen enkele niet-Italiaan. Zelfs de autochtonen moeten het antwoord maar al te vaak schuldig blijven. Da's mooi: heb ik zowaar ineens toch nog profijt van de Latijnse lessen van vroeger.


SPQR staat voor Senatus Populusque Romanus, oftewel ‘De Senaat en het Volk van Rome’. De afkorting is vermoedelijk enkele eeuwen voor Chr. in zwang gekomen en sedertdien te pas en te onpas gehanteerd, aangebracht, ingebrand en uitgehouwen. Vroeger deden de Romeinen dit om macht en eenheid uit te stralen, nu lijkt de afkorting meer de functie van een soort eigendomsbewijs te hebben: waag het niet, vreemdeling, u aan dit eigendom van ons te vergrijpen! Wat valt er anders te verwachten in een land dat door een notoire schuinsmarcheerder wordt geleid? Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten, nietwaar? Het zal je als trotse natie immers maar gebeuren dat al die vreemdelingen een hoofdstedelijk putdeksel het vliegtuig binnensmokkelen en ermee vandoor gaan. Dat is uiteraard buitengemeen ongewenst en daarom moet het ons, vreemdelingen, overal worden ingepeperd. SPQR: met je tengels afblijven, is van ons.

Italië is voor de bourgondiër een eldorado, Rome de kers op de taart. Maar dat laat onverlet dat we de waarheid onder ogen moeten zien en vast moeten stellen dat het gros der Italianen het doen en laten van hun opperkruimeldief Berlusconi zeer ter harte heeft genomen. Ze bezwendelen je met alle soorten van genoegen en ze doen het waar je bijstaat. Maar ik voeg er meteen aan toe: het heeft best iets aardigs.

Je hebt je kont nog maar net op het doorgaans weinig comfortabel restaurantstoeltje laten zakken of zo’n gladde jongen van de bediening heeft al een mandje brood en een karafje leidingwater op tafel gezet. Alleen al met een vinger ernaar wijzen wordt genadeloos afgestraft: 5 euro voor de miezerige stukjes stokbrood en 7 euro voor het water. Denk je in de supermarkt een van die befaamde droge worsten te hebben gekocht, blijkt achteraf in de door een dikke schommel gratis en met veel charme - 'prego, signor, buon appetito!' - aangereikte plastic zak geen pepperoni maar een verlepte komkommer te zitten. En waar de bedelaar ineens zijn onderbenen vandaan haalt als hij rond etenstijd wordt opgepikt door een Mercedes, tsja, dat is ook zo’n raadsel dat naar alle waarschijnlijkheid pas in het hiernamaals zal worden onthuld.

Obelix wist het al: "Rare jongens, die Romeinen."


Reacties via onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

zaterdag 21 augustus 2010

We gaan naar Rome

Over de vraag waar nu eigenlijk de roots liggen van onze beschaving kunnen historici eindeloos steggelen. Er zijn nogal wat kandidaten: de Chinezen, het oude India, de Mesopotamiërs, het Egypte van de farao’s, de Grieken, de Azteken en zelfs het legendarische Atlantis, waarvan het maar zeer de vraag is of het eigenlijk wel ooit heeft bestaan. Maar de werkelijke bakermat is toch buiten kijf het oude Rome.

De Romeinen kenden bijvoorbeeld efficiënte rioleringssystemen, hadden stromend (warm) water, toiletten, bibliotheken, ziekenhuizen, eminent onderwijs, stadions en theaters. De stad bracht schrijvers voort wier boeken de lezer nu nog boeien, dichters, filosofen, schilders en beeldhouwers, geneeskundigen, astronomen en wiskundigen. Aan de andere kant echter, want we moeten het beestje natuurlijk gewoon bij zijn naam noemen, hielden zij er óók megalomane denkbeelden op na, hadden een onnavolgbare obsessie voor seks & erotiek en waren ongelooflijk arrogant en heerszuchtig.
Er is in ruim tweeduizend jaar kortom niet veel veranderd. Berlusconi bijvoorbeeld, die wij allen kennen als een godverlaten pias die – als hij toevallig even niet bezig is met het breidelen van de pers, het vermeerderen van zijn toch al kolossale vermogen of het versieren van jonge meiden – zijn land met de neus in de wind en de pik vooruit naar de sodemieter helpt, zou zich prima staande hebben gehouden in het klassieke Rome.

Niettemin, waarde lezer, ligt in dat toen al volkomen verloederde en door weelde, krijgszucht, corruptie en losbandigheid gekenmerkte Rome de kiem van wat wij nu zijn, denken en doen.



Grafische voorstelling van Rome omstreeks het jaar 100 na Chr.
Linksboven het Colosseum


Uiteindelijk is het Romeinse Rijk aan zijn eigen decadentie ten onder gegaan. Wat zich daarna heeft voltrokken is ronduit verbijsterend: de mensheid kwam in de duistere Middeleeuwen terecht, een eeuwenlange periode van verval en ellende. Pas vanaf de zestiende eeuw, meer dan duizend jaar na de val van Rome, slaagden onze voorvaderen er langzaam maar zeker in weer op gelijke hoogte te komen met het beschavingsniveau van het Romeinse Rijk.

Krekwekdogt reist vandaag af naar Rome om zijn pennetje nog eens te scherpen. En zich te laven aan het verrukkelijke eten en de gloedvolle wijnen. Wat dat betreft zou hij zich in het oude Rome kostelijk hebben vermaakt, moeten we vrezen.

Reacties via onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

dinsdag 17 augustus 2010

Israel en Been

Na afloop van de smadelijke nederlaag tegen Excelsior was het in de kleedkamer van Feyenoord allesbehalve feest. Sterker nog: tussen oefenmeester Mario Been en verdediger Tim de Cler brandde een knallende ruzie los, omdat De Cler tijdens de donderpreek van Been met veel gevoel voor humor had opgemerkt dat hij eigenlijk best wel lekker had gespeeld.

De ruzie is inmiddels bijgelegd, las ik vanmorgen in de krant. Dan nog moeten we vaststellen dat Mario, de Rotterdamse volksjongen, tegen alle verwachtingen in helemaal geen vent man met humor is. Nooit geweest, trouwens. We gaan ter illustratie een kleine 25 jaar terug in de geschiedenis en treffen daar de Feyenoord-aanvaller Mario Been en diens oefenmeester Rinus Israel aan.
Israel, da's andere koek! Die had pas humor, van die onvervalste, snoeiharde Amsterdamse straatgein. Been kon de humor van zijn baas echter niet waarderen en kwam woorden te kort om de pers deelgenoot te maken van zijn ongenoegen. Hij voelde zich door zijn trainer doorlopend gekleineerd en was het beu om ieder keer opnieuw het pispaaltje van de selectie te zijn. Dat verwoordde hij ongeveer zo:
‘Ik ren tijdens de wedstrijd langs de dug-out en roep: “Trainer, ik heb vocht in mijn knie!” Roept Israel keihard over het veld: “Ja, en in je hersens ook!” Ik mis voor open doel. Roept-ie: “Daar moet je geluk bij hebben!” Ik schiet over. Israel: “Heb je de dozen nog om je schoenen zitten?” Het komt mijn strot uit, ik heb het hier helemaal gehad, maar dan ook he-le-maal.’
Een voortreffelijk trainer, die Been, daar niet van. Hij moest alleen eens wat vaker lachen.




Reacties via het icoontje op onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

vrijdag 6 augustus 2010

Stukske worst

De ene heette Bep, de andere Trees, letterlijk en figuurlijk dikke zestigers. Ze waren op Tilburg Centraal ingestapt en vanaf dat moment niet meer te stuiten. “Lijken wel twee kapelaans. Ge geeft ze op hoop van zegen een dubbeltje in en ge krijgt er voor een tientje gemiep voor terug”, merkte mijn buurman vermoeid op. Ze reutelden inderdaad onverdroten voort, in een wonderschoon archaïsch Brabants.

“Hoest naw meej oew, Trees?”
“Tis nie veul. Kwo kwies wèk hai.”
“Ge mist oewe Jaonus, zikker.”
“Bietje.”
“Of miste dè ding, ge wit wel.”

Er viel even een stilte. Het gesprek nam ineens een scabreuze wending. Wij luisterden ademloos toe.

“Dè zèk nie. Ge moet tege mèn nie meutele, verrekte prullerd dèggerdurbent.”
“Dan wik zat.”
“Wè zède toch unne golliepaop. Mar alleej dan, dè mis ik ôk, jao.”
“Gullie waart echte natuurliefhebbers, istnie?”
“Dè waare we, jao, mar daor schiek naauw niks meej op. Wè doekeraon?”
“ Aandere vent vatte.”
“Mar Bep, vur un stukske worst haolde toch gin hil vèrreke in hös?”

“Breda, eindpunt van deze trein”, schalde de stem van de conducteur. “U wordt hier allen verzocht vriendelijk uit te stappen.”
Ik ben vriendelijk uitgestapt.

Reacties via het icoontje op onderstaande servicebalk of e-mailen naar krekwekdogt@hotmail.nl

zaterdag 31 juli 2010

Opa

De meeste pasgeborenen zijn aartslelijk en komen helemaal verfronseld, verfomfaaid en verkreukeld ter wereld. Maar, waarde lezer, zo niet mijn eerste kleinkind. Het nakomelinkske is werkelijk een wolk van een manneke, een kerngezonde achtponder met grote trek en stevig ontwikkelde longen.

Met zijn komst begint Krekwekdogt aan een nieuwe fase in het leven, menselijkerwijs gesproken ook de laatste. Die van het opa zijn. Da’s wellicht de mooiste, maar beslist niet de makkelijkste. Beelden zeggen meer dan woorden.

zaterdag 24 juli 2010

Waarom vrouwen in denksporten aan de achterste mem hangen

De legendarische schaakgrootmeester en columnist Jan Hein Donner (1927-1988) gooide in 1968 de knuppel in het hoenderhok. Dat deed hij nota bene in het deftige damesmaandblad Avenue. Hij schreef onder meer:

“Vroeg of laat moest het ervan komen. Ik heb het zien aankomen en ik heb het ogenblik van de definitieve uiteenzetting gevreesd vanaf het moment dat ik mij als medewerker verbond aan dit blad voor vrouwen. Hoe pijnlijk het ook is, wij mogen niet schromen de waarheid onder ogen te zien: vrouwen kunnen niet schaken.”

De wereld was prompt te klein. Het regende bij Avenue opzeggingen en de PTT kwam driemaal daags een juten zak met boze brieven van evenzovele boze vrouwen afleveren. Al die Dolle Mina’s hadden waarschijnlijk nog nooit in hun leven een schaakbord gezien, maar voelden zich toch, om het maar eens plastisch uit te drukken, schabouwelijk op hun pik getrapt. Een handvol reacties werd in Avenue afgedrukt. “U discrimineert”, zo schreef een feministe bijvoorbeeld, “u bedoelt eigenlijk te zeggen dat negers niet kunnen schaken.” Een inkopper voor Jan Hein Donner. Ik heb zelden een dodelijker naschrift gezien: “ Nee, mevrouw, u begrijpt mij niet goed. Negerinnen kunnen niet schaken.”

Goed beschouwd is het inderdaad een curieuze zaak. Dat mannen fysiek sterker zijn is alom bekend en geaccepteerd. Daarom lopen zij harder, springen hoger, gooien speren verder, zwemmen sneller en voetballen aantrekkelijker. Maar wat het denkvermogen betreft zou er geen noemenswaardig verschil tussen beide geslachten mogen bestaan. Toch zien we in de denksporten, in het bijzonder in de bordsporten dammen, schaken en go, een opmerkelijk klassenverschil. Een enkele zéér hoge uitzondering daargelaten, zoals de Hongaarse schaakster Judith Polgar, kunnen vrouwen niet eens in de schaduw staan van de mannen.
Er is veel gespeculeerd over de oorzaak. Mannen zouden mathematischer en strategischer denken en vrouwen intuïtiever, mannen zouden meer tijd hebben dan (huis)vrouwen, mannen zouden beter opgeleid en daarom beter geëquipeerd zijn voor deze poepmoeilijke denksporten en mannen zouden last but not least gewoonweg veel slimmer zijn dan vrouwen. Al deze mogelijke verklaringen waren afkomstig van mannen en werden categorisch verworpen door de vrouwen. Een patstelling kortom.

Tot twee jaar geleden. Toen verscheen een doorwrocht artikel in het eerbiedwaardige Proceedings of the Royal Society - Biological Sciences, reden voor het niet minder eerbiedwaardige Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) om medio januari 2009 op zijn website ook enkele behartigenswaardige woorden aan deze heikele kwestie te wijden.
Volgens de Engelse studie is er geen sprake van een biologisch verschil in intelligentie tussen mannen en vrouwen. De verklaring moet worden gezocht in de cognitieve achterstand van vrouwen. Het NTvG:

“Uit een vergelijking van de 100 beste Duitse mannelijke schakers met de 100 beste vrouwen uit dit land blijkt dat 96 procent van de verschillen toe te schrijven is aan het feit dat de groep mannen die schaakt veel groter is dan de groep vrouwen die zich hiermee bezighoudt: de besten uit een grote groep zijn altijd beter dan die uit een kleine groep. Dit is volgens de auteurs waarschijnlijk ook de reden waarom vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in het topsegment van andere intelligentie eisende activiteiten zoals wetenschap: zij missen competitie.”

Dat geeft te denken. Alleen de mannen uiteraard.

zondag 18 juli 2010

Tomatensoep

Met een stem die klonk alsof een olifant ruimhartig zijn behoefte aan het doen was had de omroeper laten weten dat mijn trein ‘door een aanrijding met een persoon’ voorlopig niet zou vertrekken. Dan maar een kop koffie.

Aan een aanpalend tafeltje nam een zestiger plaats. Hij was in het bezit van een krijtstreeppak, een ontzagwekkend voorhoofd met aan beide kanten treurig neerzijgende krulletjes en een nota waarin hij met een vulpotlood driftig begon te schrappen. ‘Ontwikkelingsperspectief 2010-2015’ luidde de titel. Eentje om ook maar meteen door te strepen, maar dat deed hij niet. In plaats daarvan riep hij: “Hallo daar!” De serveerster, een verlegen Marokkaans meisje met een fleurig hoofddoekje, kwam meteen naar hem toegesneld.
“Heb je tomatensoep?”
In dit land mogen krijtstreeppakken die verantwoordelijk zijn voor ontwikkelingsperspectieven kennelijk meteen tutoyeren.
Zij knikte en fluisterde: “Jawel, maar ik zou het niet doen, meneer.”
“Wat nou niet doen”, bitste hij, “strekt jouw culinaire kennis soms verder dan couscoussoep met schapenogen? Gewoon tomatensoep en een beetje snel!”
Ze kromp ineen: “Natuurlijk, meneer.”

Hij lepelde de tomatensoep, terwijl hij de nota met een zichtbaar toenemende wrevel verder te lijf ging, met een ongelooflijke snelheid naar binnen en knipte ter afsluiting met zijn vingers. “Betalen”, gromde hij.
“Was de soep naar wens, meneer?”, vroeg ze schuchter.
“Ja.”
“Gelukkig, want er dreven vanmorgen drie kakkerlakken in.”

Het krijtstreeppak vloog kotsend het etablissement uit. Haar ogen glinsterden. Soms neemt het leven een alleraangenaamste wending.

woensdag 14 juli 2010

‘Geel en blauw houdt van Oranje’

Met het verbaal vermogen van voetbalpersoonlijkheden is het pover gesteld. Dat hebben we de afgelopen maand weer danig aan den lijve moeten ondervinden. Tenhemelschreiend voorbeeld : ‘Hun heb meer talent als ons’. Zes woorden, vier blunders. Bij u, waarde lezer, was ongetwijfeld ‘zij hebben meer talent dan wij’ over de lippen gekomen, maar zo niet bij deze trainer, van wie om piëteitsredenen verzwegen zij dat het Marco van Basten was.

Er zijn echter ook verbaal begaafde voetballers. Vorige week mocht ik er op de BBC een bewonderen in de nabeschouwing van een wedstrijd van Nederland. Presentator van het bewuste programma, Match of the Day, is Gary Lineker, een fenomeen in het Engelse voetbal. De gevreesde spits speelde 80 wedstrijden in het nationale elftal en scoorde daarin 48 goals, maar hij heeft zijn faam toch met name te danken aan het ongelooflijke feit dat hij in zijn achttienjarige carrière als profvoetballer nooit een gele of rode kaart heeft hoeven te incasseren. Een toonbeeld van beschaving derhalve. Ook als presentator van het genoemde programma heeft hij zijn sporen verdiend. Van Lineker is de onsterfelijke uitspraak: “Voetbal is een simpel spel. Het wordt gespeeld door 22 mannen en uiteindelijk winnen de Duitsers.”
Lineker bedoel ik echter niet. Er nam een andere voetballer deel aan de nabeschouwing, een man die perfect Oxford-English sprak en alleen maar weldoordachte dingen zei. Zijn naam: Clarence Seedorf. Het was een bijzonder genoegen om deze denker en filosoof te mogen aanschouwen. Groot voetballer, maar vooral een groot en intelligent mens.

Ik geef het graag toe, dit was een hele aanloop naar de taalkundige kennis van de NS. Tot mijn afgrijzen heb ik de afgelopen dagen een heleboel treinen rond zien tuffen met daarop in koeienletters de tekst: ‘Geel en blauw houdt van Oranje’. Na dagen denken bedacht door een aantal NS-onbenullen. Het kan natuurlijk ook bedacht zijn door een uitsluitend gebakken lucht en exorbitante nota's producerend reclamebureau, maar dan nog is deze vondst helemaal goedgekeurd en prachtig bevonden door de reeds gememoreerde stoethaspels, op wie een psychiater al na enkele seconden het etiket ‘ontoerekeningsvatbaar’ zou plakken.

Geel en blauw houdt van Oranje. Bart en Ad eet patat. NS en ProRail is van de pot gerukt.

zondag 11 juli 2010

Zondagsrust

Vanavond strijdt het Nederlands elftal om niets minder dan de wereldtitel. De hele Nederlandse bevolking zal aan het scherm gekluisterd zitten. Behalve dan de 'zwaren'. Die mogen op zondag niet kijken, Dat heeft de Heer hen verboden.

Toen ik nog jong en onbedorven was zag ik er geen been in om op de fiets te springen en half Brabant te doorkruisen. Zo kwam ik eens op een zondagmiddag in Wijk en Aalburg terecht, een tegen de oevers van de Maas geplakte, overwegend streng gereformeerde vlek in het zwaar op de hand zijnde Land van Heusden en Altena. Prompt reed ik er mijn band lek op de plaatselijke kasseien. De nering van de fietsenmaker was gesloten, zoals er alles gesloten was. Niettemin belde ik stoutmoedig aan, want zo’n 25 kilometer lopen met een fiets aan de hand was een weinig aanlokkelijk perspectief. Het duurde even, maar toen ging toch eindelijk de deur open en verscheen het hoofd van een bijzonder nors kijkende man in de opening.
“Mijn band is lek. Kunt u misschien…”
“Geen sprake van. Wij heiligen de Dag des Heren”, klonk het wrevelig en hij smeet voor mijn gezicht de deur dicht. Door de klap begon ergens in het huis een baby te huilen, een kleine die ongetwijfeld niet op een zondag was geconcipieerd.
Enkele straten verderop huisde een andere fietsenmaker, eveneens een man die het ondermaanse leek te zien als een onvermijdelijk tranendal, een zondige halte op weg naar de Heer.
“Wij werken niet op zondag”, bitste hij, maar toen hij zag dat ik een bankbiljet voor de dag haalde, klaarden zijn gelaatstrekken wat op. “Aan de andere kant mogen wij een christen in nood niet aan zijn lot overlaten.” Hij griste het biljet uit mijn hand, stopte het schielijk in zijn kontzak en lapte mijn band.

Vandaag geen WK op tv dus voor strenggelovigen. Het stond afgelopen vrijdag ten overvloede in het gratis krantje ‘Sp!ts’. Een citaat:

Fractieleider van de SGP in de Tweede Kamer Kees van der Staaij zal zondag geen uitzondering maken. “Absoluut niet”, aldus een woordvoerder van de fractie. “Misschien dat de fractieleider wel eens naar televisie kijkt voor zijn werk, maar hij kijkt zeker niet ter ontspanning. En al helemaal niet op zondag.”

Er heeft zich derhalve sedert mijn wederwaardigheden in Wijk en Aalburg geen theologische verschuiving voltrokken. Op de Dag des Heren wordt nog steeds niet gewerkt en ontspanning is eveneens uit den boze. Men wordt geacht de godganse dag in gebed en in dienstbaarheid aan de ‘Here der Wrake’ door te brengen.

Godzijdank fietst men vanuit Wijk en Aalburg, mits men zuidwaarts koerst, opgewekte, katholieke contreien binnen. Wij zitten vanavond allemaal voor de buis. Ik ben er alleen niet van overtuigd dat het erg ontspannend zal zijn.

zaterdag 3 juli 2010

ProRail: incompetente tuinkabouters

Het was gisteren weer feest op het spoor, met dank aan de zottenbende die als 'ProRail' door het leven gaat. Bij vorst, bij regen, bij vallende bladeren, bij sneeuw, bij wind en bij temperaturen boven en beneden 20 graden laat de complete infrastructuur het afweten, terwijl in de ons omringende landen de treinen gewoon stipt op tijd doen wat ze moeten doen. Het wordt tijd dat iemand eens geducht de kussens opschudt in dit door ernstig zwakbegaafden geleide bedrijf.

Om 17.10 uur stond ik op een snikheet perron in Woerden. Het sprintertje naar Utrecht had een vertraging van een minuut of tien, maar daar kon ik nog wel mee leven. In Utrecht begon echter de ellende. Geen treinen richting Den Bosch, Rotterdam, Deventer en nog een handvol andere plaatsen. Oorzaak: “Extreme weersomstandigheden”, zoals de digitaal ingeblikte stem van een of andere dame om de vijf minuten liet weten. Verder geen mededelingen, behalve dan dat de slachtoffers gratis water en fris kregen aangeboden. Een flinke pot bier was me liever geweest, maar allez, we mogen een gegeven paard niet in de bek kijken.

Tot 19.00 uur heb ik op perron 19 vruchteloos staan wachten tot de trein richting Tilburg zich in beweging zou zetten. Toen maar uit arren moede in de intercity naar Nijmegen gestapt. Een kolossale omweg, maar je moet iets, nietwaar? Rond 20.30 uur kwamen we in Nijmegen aan, met een vertraging van 40 minuten vanwege falende overwegen en seinpalen.
Godzijdank stond daar op perron 4b de boemel naar Den Bosch al klaar. Een conducteur, in het gelukzalige bezit van nog slechts één boventand en een enorme paardenstaart, bij elkaar gehouden door een smerig elastiekje – wie kan mij uitleggen waarom de NS de representativiteitseisen voor het personeel zowat naar nul heeft teruggeschroefd en het niet meer bezwaarlijk vindt om dit soort viezige ventjes met luizenvangers tot bijna op hun ongetwijfeld ongewassen kont op ons los te laten? – stond een woedende menigte toe te spreken: de trein was er, maar helaas was de machinist er niet, die was zoek, meldde hij blijmoedig. De helft van de treinen in het land stond stil, maar in Nijmegen slaagden ze er niet in om ergens een machinistje vandaan te halen.

Om 20.50 uur sukkelde uiteindelijk een bomvolle intercity vanuit Nijmegen naar Tilburg, waar ik rond 21.35 uur aankwam. Het boemeltje dat me tot slot naar Tilburg Reeshof moest brengen, bleek ook weer een forse vertraging te hebben. Welaan, dat kon er nog wel bij. Dan maar weer een half uurtje wachten.
Toen het half uurtje bijna verstreken was, deelde de mechanische stem van datzelfde mens als in Utrecht mee dat de boemel “helaas” niet meer zou rijden en dat de volgende boemel een half uur later zou vertrekken. “Met excuses voor het ongemak”, liet het kreng er nog op volgen. Had je dat niet eerder kunnen melden, tuttebel? Van ellende heb ik toen maar de bus genomen. Die reed tenminste wel. Om 22.35 uur was ik thuis. In een kleine zes uur een afstand van hemelsbreed 75 kilometer overbrugd.

Wees gerust, ik sla genadeloos terug. De lezer kan enkele bijzonder venijnige stukjes over dit volslagen incompetente bedrijf tegemoet zien. Ik zal ze hebben, die hersenloze, arrogante tuinkabouters.

maandag 21 juni 2010

Château Pétrus

Mijn zwager wordt over een paar weken vijftig. Een gedenkwaardige mijlpaal. Het zou dan ook geen pas geven om aan te komen zetten met het obligate flesje doorsneewijn. “Nog iets bijzonders op je lijst?”, vroeg ik daarom verleden week. “Nou je het zegt”, zei hij, met een sardonische krul in zijn bovenlip, “een Château Pétrus gaat er bij deze jongen wel in.”

Château Pétrus? Nooit van gehoord. Maar ik laat me niet kennen. Enkele dagen later stond ik dan ook in Gall & Gall vruchteloos de wijnschappen te inspecteren.
“Meneer wenst?”
Het was zo’n arrogante aankomend wijndeskundige van een jaar of twintig met jeugdpuistjes en een lui oog. Zo een die in zijn vrije tijd met zijn neus in wijnglazen hangt en dan begint te zeveren over rijke vanillegeuren, op eikenhout gerijpte Dordognedruiven en iets te nadrukkelijk aanwezige frambozenzweempjes. Ik zag het hem denken: weer zo’n bekrompen boer die straks met een fles wijn van een paar dubbeltjes de winkel uitstiefelt, en dan heb ik het eerst allemaal nog moeten inpakken ook. Hij begon op voorhand te kreunen.
“Ik wens een Château Pétrus”, zei ik.
Hij verschoot zichtbaar van kleur.
“Meneer wenst dus een hele mooie Pomerol.” Het was eerder een constatering dan een vraag.
“Nee, ik wens een Château Pétrus”, zei ik, “als ik een mooie Pomerol wil, ga ik wel naar de Aldi.”
Hij leek wat te trillen. “Een Château Pétrus, natuurlijk meneer. Maar die heb ik helaas niet op voorraad. Zal ik er een voor u bestellen?”
“Graag.”
Twee dagen later een telefoontje. “Uw Château Pétrus is gearriveerd, meneer!”

Toen ik weer zijn nering binnenliep, kwam hij breed grijnzend op me af en gaf me een hand. “Kijkt u eens, hier staat ie dan.”
“Prima, prima, graag een beetje leuk inpakken, want het is een aardigheidje voor mijn zwager”, zei ik. “Wat krijgt u van me?”
“U mag ‘m meenemen voor negenendertighonderdvijfennegentig euro.” Zijn luie oog leek vrolijk op en neer te wippen.

De veters kropen uit mijn schoenen. Wat nu? Vragen of ik er toch wel air miles bij kreeg? Het etiket bestuderen en dan zeggen dat 1947 een uitermate beroerd wijnjaar is geweest? Een grote broek aantrekken en nonchalant mededelen dat hij die vijf euro dan ook maar in zijn zak moest steken?
Gelukkig wist ik me te herpakken: “Werkelijk? Doe dan maar een hele doos.”

Mijn zwager zal het moeten doen met wat Pomerolletjes van de Aldi.

dinsdag 15 juni 2010

Tegeltje

Bij thuiskomst na een dag van arbeid lag er een intrigerend pakketje op tafel, dichtgeplakt met enkele fascinerende stickers. 'Breekbaar truttig tegeltje' stond op die stickers. Meteen opengemaakt, want zoiets laat je niet liggen tot na de soep. Toen ik de tekst las, wist ik het weer.

Maanden geleden heb ik op mijn werk meegedaan aan een wedstrijdje, een cryptisch puzzeltje waarvan de oplossing te maken had met Shakespeare, Hamlet en medicijnen. Het was een suffig raadseltje dat zich binnen anderhalve seconde liet oplossen. De snelste drie oplossers werd een tegeltje in het vooruitzicht gesteld. De tekst op het tegeltje mocht de oplosser zelf bedenken. Melig puzzeltje, dacht ik, dan ook een melig tekstje. Missie geslaagd, waarde lezer.